Forse bijdrage aan klimaatdoelen

//Forse bijdrage aan klimaatdoelen

De nieuwe notitie van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) is een eerste verkenning naar de mogelijke bijdrage van een circulaire economie aan de energietransitie in Nederland, een transitie die is gericht op de in het Klimaatakkoord van Parijs afgesproken doelen. Conclusie: ‘een goed samenspel van de circulaire economie en de energietransitie is nodig’.

Een eerste reactie van Rob Boerée, inspirator bij StartCirculair: ‘Een waardevol rapport, omdat het de bijdrage aan de doelen van de energietransitie kwalificeert van díe sectoren die het meest relevant zijn voor de circulaire economie. Ook haalt het dubbeltellingen eruit. Het laat tevens overtuigend zien dat het gebruik van hernieuwbare dan wel gerecyclede grondstoffen veel minder energie vraagt dan nieuwe materialen. Tot slot: doordat circulair ondernemen over de complete productieketen gaat, is er meer zicht op de emissies elders in de keten en is er potentieel meer invloed uit te oefenen.’

Efficiënt gebruik grondstoffen

Een circulaire economie beoogt een economie waarin grondstoffen (zoals ijzererts) efficiënter worden ingezet. De ambitie is enerzijds om grondstoffen langer in de keten vast te houden via recycling en hergebruik, en anderzijds om fossiele, kritische en niet-duurzaam geproduceerde grondstoffen te vervangen door duurzaam geproduceerde, hernieuwbare en algemeen beschikbare grondstoffen (substitutie).

Ook minder grondstoffen

Een circulaire economie draagt bij aan vermindering van het grondstoffengebruik in productketens, en dus ook aan de afname in het gebruik van fossiele energiedragers als grondstof (zoals aardolie voor plastic). Een circulaire economie maakt landen daarmee ook minder afhankelijk van de import van grondstoffen. Dat geldt ook voor kritische grondstoffen, die van belang zijn voor de Nederlandse economie, maar waarvan de beschikbaarheid in de toekomst onzeker is (zoals zeldzame aardmetalen, waarvan het overgrote deel in China wordt gewonnen).

Minder uitstoot schadelijke stoffen

Daarnaast draagt een circulaire economie bij aan het verminderen van de uitstoot van schadelijke stoffen, en dus ook aan de vermindering van de milieudruk. Zo zal er in een circulaire economie in de regel minder energie worden gebruikt, waardoor langs deze weg de milieudruk kan afnemen. Het winnen van primaire grondstoffen en het maken van nieuwe materialen en productonderdelen kosten namelijk meestal meer energie dan recycling en hergebruik van materialen en producten. Zolang deze energie nog vooral afkomstig is van fossiele brandstoffen, is de uitstoot van broeikasgassen groter dan in een circulaire economie, waar het energieverbruik voor het maken van materialen en producten lager is.

Winst uit vervanging grondstoffen

Ook is er een potentiële winst te behalen met het vervangen (substitueren) van fossiele grondstoffen als daarmee tegelijk schoner kan worden geproduceerd, zoals bij elektrolyse op basis van duurzaam opgewekte elektriciteit of het gebruik van biomassa in grote houtketels. Een circulaire economie kan zodoende dus de uitstoot verminderen naast een geringere winning van primaire grondstoffen en afval aan het einde van productie- en consumptieketens.

Klimaatdoelen Parijs komen dichterbij

Zowel door recycling en hergebruik van grondstoffen, materialen en producten als door vervanging van fossiele door niet-fossiele grondstoffen draagt de circulaire economie dus bij aan de vermindering van de emissies van broeikasgassen. Hierdoor komen de klimaatdoelen uit het Akkoord van Parijs dichterbij.

Hier vertoont de circulaire economie dus een overlap met de energietransitie, want die transitie is er ook op gericht om de broeikasgasemissies te reduceren, en net als in de energietransitie speelt in de circulaire economie het terugdringen van het gebruik van fossiele energiedragers een belangrijke rol.

Circulaire economie: meer oog voor hele keten!

In een circulaire economie is echter meer oog voor de hele keten van het economische proces, dat wil zeggen van de winning van grondstoffen via de productie van materialen, halffabricaten en de productie en consumptie van eindproducten tot de afvalfase.

Waar de energietransitie vooral is gericht op de reductie van directe emissies uit verbranding van bestaande productie- en consumptieprocessen, komen door de ketenbenadering in de circulaire economie daarenboven de indirecte emissies van broeikasgassen en andere milieubelastende stoffen hier en elders in beeld, zoals de ‘uitgestelde’ broeikasemissies van plastics bij afvalverbranding en de ophoping van plastic deeltjes in oceanen (‘plastic soep’). De ketenbenadering levert dus ook zicht op broeikasgasemissies eerder of later in de keten.

Zie hier voor het complete rapport.

Inspiratie en aan de slag

Meer weten over Circulaire Economie? Kijk dan bij Inspiratie voor GRATIS whitepaper en voor een (incompany) inspiratiesessie. Of start met circulair ondernemen en organiseren – met een workshop van StartCirculair.

23 april 2018